آیین نامه شماره 10: ذخایر فنی مؤسسات بیمه (ملغی شده)

شورای عالی بیمه در اجرای ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، آیین‌نامه ذخایر فنی مؤسسات بیمه را که به موجب تبصره یک ماده 82 قانون مالیات‌های مستقیم طی نامه شماره 2638 مورخ 1353/02/09 مورد موافقت وزارت دارایی قرار گرفته است، در 12 ماده و یک تبصره در جلسه مورخ 1353/02/09 تصویب نمود:

فصل اول - کلیات

ماده 1- مؤسسات بیمه ایرانی و نمایندگی مؤسسات بیمه خارجی که مجاز به انجام معاملات بیمه در ایران می‌باشند، مکلفند برای انجام تمام تعهداتی که به موجب قراردادهای بیمه مستقیم و قراردادها یا توافق‌های بیمه اتکایی به عهده گرفته‌اند، ذخایر فنی (اندوخته‌های فنی) زیر را بر اساس ضوابط مقرر از طرف شورای عالی بیمه نگهداری و در ستون بدهی ترازنامه خود ثبت نمایند.

الف - در بیمه‌های زندگی:

1. ذخیره ریاضی برای پرداخت سرمایه‌ها و مستمری‌ها

2. ذخیره مشارکت بیمه‌گذاران در منافع برای پرداخت سهمی از منافع حاصله به بیمه‌گذاران

3. ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخایر فنی بیمه‌های زندگی و تضمین تعهدات مؤسسات بیمه

ب - در بیمه‌های غیرزندگی:

1. ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری.

2. ذخیره خسارات معوق برای پرداخت خساراتی که اعلام شده و در دست رسیدگی است.

3. ذخیره برگشت حق بیمه برای استرداد حق بیمه به علت فسخ یا ابطال یا تقلیل حق بیمه بعد از دوره مالی.

4. ذخیره ریاضی برای پرداخت مستمری‌ها.

5. ذخیره مشارکت بیمه‌گذاران در منافع برای پرداخت سهمی از منافع حاصله به بیمه‌گذاران.

6. ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخایر فنی بیمه‌های غیرزندگی و تضمین تعهدات مؤسسات بیمه.

ماده 2- مؤسسات بیمه موظفند در موقع تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه سال مالی 1352، ذخایر فنی سال 1352 را طبق مقررات این آیین‌نامه محاسبه و به بدهکار حساب سود و زیان و بستانکار حساب ذخایر فنی منظور دارند و در موقع تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه سال‌های بعد، هر سال ذخایر فنی آخر سال مالی قبل را به بستانکار حساب سود و زیان سال مالی منتقل و ذخایر فنی آخر سال مالی را به بدهکار حساب سود و زیان همان سال منظور نمایند.

فصل دوم - ذخایر فنی بیمه‌های زندگی

ماده 3- ذخیره ریاضی بیمه‌های زندگی عبارت است از تفاوت بین ارزش فعلی تعهدات بیمه‌گر (اعم از سرمایه و مستمری) و ارزش فعلی تعهدات بیمه‌گذاران، با رعایت مبانی فنی مورد استفاده در محاسبه حق بیمه، که نسبت به سهم نگهداری مؤسسه بیمه محاسبه می‌شود.

ماده 4- ذخیره مشارکت در منافع بیمه‌های زندگی عبارت است از درصدی از منافع حاصل از معاملات بیمه‌های زندگی و سرمایه‌گذاری ذخایر فنی آن که به موجب شرایط قراردادهای بیمه‌های زندگی باید بین بیمه‌گذاران بیمه‌های زندگی تقسیم شود. سهم بیمه‌گذاران در منافع، اعم از اینکه در پایان هر سال مالی یا سال‌های بعد قابل تقسیم باشد، باید در این ذخیره منظور شود.

ماده 5- ذخیره فنی تکمیلی در بیمه‌های زندگی عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:

الف - بهره اوراق قرضه خریداری‌شده از اول سال 1352 به بعد از محل ذخایر فنی بیمه‌های زندگی موضوع تبصره 6 ماده 82 قانون مالیات‌های مستقیم که مؤسسات بیمه به ذخایر فنی خود اضافه نموده و می‌نمایند.

ب - یک درصد حق بیمه‌های وصولی پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری.

ج - ذخایر موضوع بندهای الف و ب فوق که از سال قبل منتقل شده است.

فصل سوم - ذخایر فنی بیمه‌های غیرزندگی

ماده 6- ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری در بیمه‌های غیرزندگی، که عبارت است از حق بیمه‌های مربوط به فاصله زمانی بین تاریخ ترازنامه تا انقضای مدت قراردادها، به ترتیب زیر محاسبه می‌شود:

برای بیمه‌های اتومبیل (بدنه و شخص ثالث): چهل و پنج درصد حق بیمه بیمه‌نامه‌های صادره ظرف سال پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری.

برای سایر بیمه‌ها: چهل درصد حق بیمه بیمه‌نامه‌های صادره ظرف سال پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری.

تبصره - در مورد اولین سال فعالیت مؤسسات بیمه در ایران، برای هر یک از ماه‌های قبل از شروع فعالیت، سه و نیم درصد حق بیمه بیمه‌نامه‌های صادره ظرف سال مذکور پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری به نصاب‌های مندرج در ماده فوق اضافه می‌شود. هرگاه مؤسسه بیمه در نیمه دوم ماه شروع به فعالیت کرده باشد، ماه مزبور جزو ماه‌های فعالیت محسوب نمی‌گردد.

ماده 7- ذخیره خسارات معوق در بیمه‌های غیرزندگی عبارت است از جمع برآورد خسارات اعلام‌شده در دست رسیدگی در آخر سال مالی، پس از کسر سهم بیمه‌گر اتکایی.

ماده 8- ذخیره برگشت حق بیمه در بیمه‌های غیرزندگی عبارت است از پنجاه درصد نسبت حق بیمه‌های برگشتی به کل حق بیمه در سه سال مالی قبل، ضربدر حق بیمه سال مالی جاری، پس از کسر حق بیمه اتکایی.

ماده 9- ذخیره ریاضی در بیمه‌های غیرزندگی برای پرداخت مستمری‌هایی که قطعی شده، عبارت است از ارزش فعلی تعهدات بیمه‌گر پس از کسر سهم بیمه‌گر اتکایی.

ماده 10- ذخیره مشارکت در منافع بیمه‌های غیرزندگی عبارت است از درصدی از منافع حاصل از هر یک از قراردادهای بیمه که به موجب شرایط قرارداد قابل پرداخت به بیمه‌گذاران باشد.

ماده 11- ذخیره فنی تکمیلی در بیمه‌های غیرزندگی عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:

الف - بهره اوراق قرضه خریداری‌شده از اول سال 1352 به بعد از محل ذخایر فنی بیمه‌های غیرزندگی موضوع تبصره 6 ماده 82 قانون مالیات‌های مستقیم که مؤسسات بیمه به ذخایر فنی خود اضافه نموده و می‌نمایند.

ب - یک درصد حق بیمه‌های سال پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری.

ج - ذخایر موضوع بندهای الف و ب فوق که از سال قبل منتقل شده است.

فصل چهارم - ذخایر فنی بیمه‌های اتکایی قبولی

ماده 12- ذخایر فنی معاملات بیمه اتکایی قبولی با رعایت قواعد مقرر در مواد قبلی این آیین‌نامه و به موجب شرایط قراردادها و توافق‌های اتکایی محاسبه می‌شود.

آیین‌نامه شماره 1/10 / مقررات مکمل آیین‌نامه ذخایر فنی مؤسسات بیمه (آیین‌نامه شماره 10) ملغی شده

شورای عالی بیمه بنا به پیشنهاد بیمه مرکزی ایران و موافقت شماره 20/3153/13263 مورخ 1362/10/27 وزارت امور اقتصادی و دارایی، در جلسه مورخ 1365/07/23 تصویب نمود که از ابتدای سال 1362، مواد 5 و 11 آیین‌نامه شماره 10 موضوع ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری و تبصره یک ماده 82 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفندماه 1352، به شرح زیر اصلاح و نیز ماده 11 مکرر به آیین‌نامه مذکور اضافه شود:

ماده 5- ذخیره فنی تکمیلی در بیمه‌های زندگی عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:

الف - هفت درصد حق بیمه‌های سال پس از کسر حق بیمه‌های اتکایی واگذاری.

ب - ذخیره فنی تکمیلی که از سال قبل منتقل شده است.

ماده 11- ذخیره فنی تکمیلی در بیمه‌های غیرزندگی، به استثنای «بیمه‌های خطرات جنگ که نسبت به آن‌ها اتکایی واگذاری به خارج از کشور صورت نگیرد»، عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:

الف - هفت درصد حق بیمه‌های سال پس از کسر حق بیمه‌های اتکایی واگذاری.

ب - ذخیره فنی تکمیلی که از سال قبل منتقل شده است.

ماده 11 مکرر- ذخیره فنی تکمیلی در بیمه‌های خطرات جنگ که نسبت به آن‌ها اتکایی واگذاری به خارج از کشور صورت نگیرد، عبارت است از حاصل جمع اقلام ردیف الف پس از کسر اقلام ردیف ب، به شرح زیر:

الف - حق بیمه سال پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری داخلی، به اضافه ذخیره فنی تکمیلی موضوع همین ماده و سایر ذخایر فنی مربوطه که از سال قبل منتقل شده‌اند.

ب - حاصل جمع ذخایر فنی مربوط به سال مالی مورد نظر (بدون در نظر گرفتن ذخیره فنی تکمیلی) و خسارت مربوطه پس از کسر سهم اتکایی داخلی.

آیین‌نامه شماره 2/10 / مقررات مکمل آیین‌نامه ذخایر فنی مؤسسات بیمه (آیین‌نامه شماره 10)

شورای عالی بیمه بنا به پیشنهاد بیمه مرکزی ایران و بر اساس موافقت شماره 36947 مورخ 1367/01/22، در جلسه مورخ 1367/03/02 تصویب نمود که تبصره‌ای به شرح ذیل به ماده 11 مکرر آیین‌نامه شماره 1/10 اضافه گردد.

تبصره: در هر مورد که ذخیره فنی تکمیلی موضوع ماده 11 مکرر آیین‌نامه ذخایر فنی مؤسسات بیمه، در خصوص بیمه‌های خطرات جنگ که نسبت به آن‌ها اتکایی واگذاری به خارج از کشور صورت نمی‌گیرد، کمتر از میزان ذخیره فنی تکمیلی به مأخذ مقرر در ماده 11 آیین‌نامه 1/10 گردد، میزان ذخیره تکمیلی به مأخذ مقرر در ماده 11 آیین‌نامه اخیرالذکر محاسبه خواهد شد.

بدیهی است تاریخ اجرای این آیین‌نامه همان تاریخ اجرای ماده 11 مکرر آیین‌نامه ذخایر فنی مؤسسات بیمه مصوب شورای عالی بیمه می‌باشد.