آیین نامه شماره 12: سرمایه‌گذاری مؤسسات بیمه (ملغی شده)

شورای عالی بیمه در اجرای ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، آیین‌نامه سرمایه‌گذاری مؤسسات بیمه (نحوه به کار افتادن ذخایر و اندوخته‌ها) را مشتمل بر 11 ماده و 4 تبصره در جلسه مورخ 1353/02/15 تصویب نمود:

ماده 1- مؤسسات بیمه باید دارایی‌های معرف ذخایر فنی و ذخایر و اندوخته‌های قانونی و همچنین سرمایه خود را طبق مقررات این آیین‌نامه در ستون دارایی ترازنامه منعکس نمایند.

ماده 2- سرمایه‌گذاری‌های مجاز برای مؤسسات بیمه ایرانی از محل ذخایر فنی عبارت است از:

الف - وام به بیمه‌گذاران بیمه‌های زندگی به موجب شرایط قراردادهای بیمه صادره.

ب - اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه به ترتیب زیر:

در بیمه‌های زندگی، حداقل پنجاه درصد ذخایر فنی پس از کسر مانده وام‌های پرداخت‌شده به بیمه‌گذاران.

در بیمه‌های غیرزندگی، حداقل پنجاه درصد ذخایر فنی.

ج - اوراق بهادار و اسناد قرضه تضمین‌شده به وسیله دولت، حداکثر تا پنجاه درصد جمع ذخایر فنی.

د - سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس، به شرطی که مجموع آن‌ها از 25 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.

هـ - خرید سهام و اوراق قرضه شرکت‌های ساختمان مسکن و یا مشارکت در طرح‌های ساختمان مسکن، به شرطی که در هر شرکت یا در هر طرح از ده درصد و مجموعاً از 20 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.

و - خرید سهام و اوراق قرضه و یا مشارکت در شرکت‌هایی که در ایجاد و یا اداره انبارهای عمومی کالا بر اساس ضوابط مورد تأیید بیمه مرکزی ایران فعالیت دارند، به شرطی که در هر شرکت از ده درصد و مجموعاً از 25 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.

ز - خرید اموال غیرمنقول واقع در محدوده شهرها، به شرطی که مجموع آن‌ها از 10 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.

ح - خرید اوراق قرضه شرکت‌های دیگر، به شرطی که مجموع آن‌ها از 10 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.

ط - وام رهنی، به شرطی که مجموع آن‌ها از 10 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند و در هر مورد رهن اول بوده و از 50 درصد ارزش غیرمنقول مورد رهن نیز متجاوز نباشد.

س - خرید سهام و یا مشارکت در شرکت‌ها و طرح‌هایی که در رشته‌های کشاورزی، دامداری، صنعتی، معدنی و یا خدماتی از طرف بانک‌های تخصصی و یا سایر مؤسسات تخصصی رسمی مربوط اجرا یا تصویب و نظارت می‌شود، به شرطی که مجموع آن‌ها از 10 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.

ک - ایجاد کارخانه‌های صنعتی و یا اجرای طرح‌های کشاورزی یا ساختمانی با مشارکت مؤسسات دیگر با تأیید بیمه مرکزی ایران، به شرطی که مجموع آن‌ها از 10 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.

ل - وام‌های پرداختی به کارکنان مؤسسه بیمه به منظور تهیه مسکن که در اجرای آیین‌نامه‌های استخدامی پرداخت می‌شود.

م - سپرده بانکی.

ن - سایر سرمایه‌گذاری‌ها به تشخیص مدیران مؤسسه بیمه، به شرطی که مجموع آن‌ها از 10 درصد جمع ذخایر فنی تجاوز نکند.

تبصره - مؤسسات بیمه می‌توانند علاوه بر سپرده‌هایی که به موجب قراردادهای بیمه اتکایی نزد مؤسسات بیمه واگذارنده دارند، بدهی مؤسسات بیمه واگذارنده از بابت معاملات بیمه اتکایی را حداکثر تا بیست درصد ذخایر مربوط به این معاملات و بدهی بیمه‌گذاران از بابت حق بیمه قراردادهای بیمه‌های غیرزندگی را حداکثر تا ده درصد ذخایر فنی بیمه‌های غیرزندگی جزء سرمایه‌گذاری خود منظور نمایند و بدهی وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها و مؤسسات دولتی تا بیست درصد ذخایر فنی قابل احتساب در سرمایه‌گذاری است.

ماده 3- سرمایه‌گذاری‌های مجاز از محل سرمایه پرداخت‌شده و ذخایر و اندوخته‌های قانونی و افزایش سرمایه شرکت و همچنین از محل وجوه حاصل از فروش دارایی‌های خریداری‌شده از محل سرمایه شرکت عبارت است از خرید اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه و سپرده‌های بانکی به هر میزان و خرید اموال منقول و غیرمنقول مورد احتیاج مؤسسه بیمه و سرمایه‌گذاری‌های مذکور در بندهای ج تا ک ماده 2 و تبصره آن تا دو برابر حدنصاب‌های معین در هر مورد نسبت به جمع سرمایه پرداخت‌شده شرکت و ذخایر و اندوخته‌های قانونی مؤسسه بیمه و بند ن ماده 2 به میزان 10 درصد نسبت به جمع سرمایه پرداخت‌شده شرکت و ذخایر و اندوخته‌های قانونی مؤسسه بیمه.

تبصره 1- سرمایه‌گذاری به میزان بیش از دو برابر نصاب‌های مقرر در این ماده موکول به موافقت بیمه مرکزی ایران است و در هر صورت از چهار برابر نصاب‌های مقرر در ماده 2 و تبصره آن تجاوز نخواهد کرد.

تبصره 2- مؤسسات بیمه می‌توانند با موافقت بیمه مرکزی ایران، بدون رعایت نصاب‌های مقرر در مواد 2 و 3، به استثنای بند ب ماده 2، طرح‌های سرمایه‌گذاری خود را که تا پایان سال 1352 به اتمام نرسیده است ادامه داده و یا توسعه دهند.

ماده 4- سرمایه‌گذاری‌های مجاز برای مؤسسات بیمه خارجی از محل ذخایر فنی و همچنین درآمدهای انتقال‌نیافته موضوع ماده 47 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری برای این‌گونه مؤسسات که در ایران اجازه فعالیت دارند عبارت است از:

الف - اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه، حداقل پنجاه درصد جمع ذخایر فنی.

ب - سپرده‌های بانکی.

ماده 5- مؤسسه بیمه نمی‌تواند وام شخصی و انفرادی پرداخت نماید و یا وارد دادوستدهای بانکی و سفته‌ای (موضوع عملیات بانک‌ها) گردد. اعطای وام در صورتی مجاز خواهد بود که بر مبنای یک طرح سرمایه‌گذاری اساسی بوده و شرکت بخواهد همراه با سرمایه‌گذاری، به صورت اعطای اعتبار نیز در طرح مذکور مشارکت نماید. اعطای وام به ترتیب فوق موکول به پیشنهاد مؤسسه بیمه و موافقت بیمه مرکزی ایران و تصویب شورای عالی بیمه خواهد بود.

تبصره - وام‌هایی که در اجرای بندهای الف و ط و ل ماده 2 آیین‌نامه پرداخت می‌شود از شمول مقررات این ماده مستثنی است.

ماده 6- مؤسسات بیمه مجاز نیستند غیرمنقولی را تملک کنند که بیشتر از 50 درصد ارزش واقعی آن در وثیقه دین باشد. علاوه بر این، مؤسسات بیمه مجاز نیستند اموال غیرمنقول خود را به رهن بگذارند مگر با رعایت دستور ماده 60 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری.

ماده 7- مؤسسات بیمه که در خارج از کشور فعالیت دارند، نسبت به ذخایر فنی و سرمایه‌گذاری‌هایی که مربوط به عملیات آن‌ها در خارج است تابع مقررات محل فعالیت خواهند بود. در صورتی که در کشور خارجی محل عملیات مؤسسه بیمه ایرانی مقرراتی در این مورد وجود نداشته باشد، تابع مقررات این آیین‌نامه خواهند بود.

ماده 8- اموال خریداری‌شده از محل ذخایر فنی و ذخایر و اندوخته‌های قانونی و سرمایه مؤسسه بیمه در آخر هر سال مالی باید به قیمت روز ارزیابی شود. اگر قیمت روز بیشتر از ارزش دفتری باشد، ارزش دفتری ملاک خواهد بود و اگر قیمت روز کمتر از ارزش دفتری باشد، قیمت روز ملاک بوده و مابه‌التفاوت به بدهکار حساب سود و زیان شرکت منظور خواهد شد.

ارزش دفتری عبارت است از قیمت تمام‌شده پس از کسر استهلاک.

ماده 9- مؤسسات بیمه که در رشته بیمه‌های زندگی و یا بیمه‌های متضمن مستمری فعالیت دارند باید سرمایه‌گذاری‌های خود از محل ذخایر فنی مربوط را با در نظر گرفتن نرخ بهره به‌کاررفته در محاسبات ذخیره ریاضی خود انجام دهند.

ماده 10- بیمه مرکزی ایران می‌تواند تمام یا قسمتی از اموال خریداری‌شده از محل سرمایه و ذخایر و اندوخته‌های قانونی مؤسسات بیمه را در هر زمان که مقتضی بداند ارزیابی کند و به هر حال فاصله بین دو ارزیابی بیش از سه سال نخواهد بود.

ماده 11- مؤسسات بیمه مکلفند در ترازنامه سال مالی 1352 سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده از محل سرمایه و ذخایر فنی و ذخایر و اندوخته‌های قانونی خود را تعیین و به ضمیمه ترازنامه به بیمه مرکزی ایران ارسال دارند. سرمایه‌گذاری‌های سال‌های 1353 به بعد مشمول مقررات این آیین‌نامه خواهد بود.

آیین‌نامه شماره 1/12 / مقررات مکمل آیین‌نامه شماره 12 (ملغی‌شده)

شورای عالی بیمه در اجرای ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، در جلسه مورخ 1374/10/04 بندهای ب، ج و م از ماده 2 آیین‌نامه شماره 12 را به شرح زیر مورد تغییر و اصلاح قرار داد:

ب - سپرده‌های بانکی و اوراق قرضه و یا مشارکت دولتی و اسناد خزانه به ترتیب زیر:

اوراق قرضه یا مشارکت دولتی و اسناد خزانه، حداکثر 25 درصد جمع ذخایر فنی.

سپرده‌های بانکی، حداقل 25 درصد جمع ذخایر فنی.

مجموع سرمایه‌گذاری‌های بندهای 1 و 2 بالا با رعایت حداقل 25 درصد برای سپرده‌های بانکی نباید از چهل درصد جمع ذخایر فنی کمتر باشد.

ج - اوراق بهادار و اسناد قرضه یا اوراق مشارکت تضمین‌شده به وسیله دولت یا بانک‌ها، حداکثر 25 درصد جمع ذخایر فنی.

درج سپرده‌های بانکی در بند ب موجب حذف بند م ماده 2 آیین‌نامه خواهد شد.